Μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο που μοιάζει να έχει μείνει ανέπαφο από τον χρόνο, στο ιστορικό Κτήμα Τραχώνων, κρύβεται ένα τσιμεντένιο καταφύγιο της περιόδου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Την ύπαρξη και την ιστορία του φέρνει στο προσκήνιο ο Γενικός Γραμματέας του Σωματείου «Νότιον Σήμα», Χρήστος Αδαμόπουλος, παραθέτοντας πολύτιμα στοιχεία από το βιβλίο του Γεωργίου Γερουλάνου, «Το κουταλάκι όμως δεν έσπασε…» (εκδ. Γκοβόστη).
Το «οχυρό» της οικογένειας και των εργαζομένων
Λόγω της στρατηγικής θέσης του Κτήματος Τραχώνων, το οποίο γειτνίαζε με το αεροδρόμιο, η ανάγκη για προστασία από τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς ήταν επιτακτική. Όπως περιγράφει ο Γεώργιος Γερουλάνος, ο πατέρας του προνόησε για την κατασκευή ενός στιβαρού καταφυγίου κοντά στην οικία τους.
Πρόκειται για μια τσιμεντένια κατασκευή, εξοπλισμένη με βαριές σιδερένιες πόρτες που ασφάλιζαν ερμητικά με ειδικούς μοχλούς. Στο εσωτερικό του υπήρχαν τριώροφα κρεβάτια, έτοιμα να φιλοξενήσουν τις μητέρες και τα παιδιά του κτήματος κάθε φορά που οι σειρήνες σήμαιναν συναγερμό.
Αερομαχίες και φωτοβολίδες πάνω από τον Άλιμο
Οι μαρτυρίες της εποχής δίνουν μια γλαφυρή εικόνα της καθημερινότητας του πολέμου στην περιοχή:
- Το «καμουφλάζ»: Το λευκό χρώμα του σπιτιού άλλαξε για να μην αποτελεί εύκολο στόχο από τον αέρα.
- Η ζωή στο καταφύγιο: Ενώ οι γυναίκες και τα παιδιά κλείνονταν στις τσιμεντένιες εγκαταστάσεις, οι άνδρες κάλυπταν τις θέσεις τους σε ένα μικρότερο παρατηρητήριο στον λόφο, προσέχοντας για κλέφτες ή πυρκαγιές στα σπαρτά από τις φωτοβολίδες που έπεφταν αναμμένες στο έδαφος.
- Το «θέαμα» του πολέμου: Παρά τον κίνδυνο, τα παιδιά της εποχής συχνά δίσταζαν να μπουν στο καταφύγιο, καθώς δεν ήθελαν να χάσουν το εντυπωσιακό, αν και εφιαλτικό, θέαμα των αερομαχιών και των φωτοβολίδων που φώτιζαν τον νυχτερινό ουρανό του Αλίμου.
Σήμερα, οι εικόνες από το καταφύγιο, πνιγμένο πλέον στην πυκνή βλάστηση του Κτήματος, αποτελούν μια σιωπηλή υπενθύμιση των όσων έζησε η περιοχή κατά τη διάρκεια της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. Η ανάδειξη τέτοιων σημείων από φορείς όπως το «Νότιον Σήμα» συμβάλλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της πόλης
Η ανάρτηση του Χρήστου Αδαμόπουλου:
“Και όμως υπάρχει ακόμα ένα ιστορικό καταφύγιο στον Άλιμο μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο στο Κτήμα Τραχώνων.
Από το βιβλίο «Το κουταλάκι όμως δεν έσπασε...», τού Γεωργίου Γερουλάνου (εκδ. Γκοβόστη), και ειδικώς από το κεφάλαιο «ΠΟΛΕΜΟΣ-ΚΑΤΟΧΗ-ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ» (σ. 169-195) αντλούμε πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το καταφύγιο και για την ζωή στο Κτήμα Τραχώνων και τον Άλιμο γενικότερα, κατά την περίοδο τού Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
«……Όταν τα «σύννεφα του πολέμου πλησίαζαν, όπως έλεγε ο πατέρας, έφτιαξε ένα καταφύγιο κοντά στο σπίτι. Το κτήμα ήταν πολύ κοντά στο αεροδρόμιο και το σπίτι δέσποζε στην περιοχή. Του άλλαξαν το χρώμα να μη φαντάζει κάτασπρος όπως ήταν. Το καταφύγιο ήταν ένα τσιμεντένιο κατασκεύασμα με δύο σιδερένιες πόρτες που σφήνωναν με κάτι μεγάλα χερούλια από έξω και από μέσα. Όταν χτυπούσαν οι σειρήνες (είχαμε κι εμείς μια στην ταράτσα που την έφερε το ‘40, αλλά δεν χτύπησε ποτέ διότι δεν είχαμε ρεύμα), όλοι πηγαίναμε στο καταφύγιο, όλα τα παιδιά τού κτήματος.
Ήταν εξοπλισμένο με κρεβάτια τριώροφα, εμείς όμως δεν θέλαμε να πάμε, επειδή χάναμε το θέαμα των φωτοβολίδων και τις αερομαχίες. Εκεί έμπαιναν οι μανάδες με τα πιο μικρά παιδιά, ενώ ο πατέρας και οι άντρες καλύπτονταν σε μικρότερο καταφύγιο στο λόφο. Είχε μεγάλα ανοίγματα για να βλέπουν, γιατί υπήρχε φόβος από τους κλέφτες αλλά και από πυρκαγιές στα σπαρτά ή στις αποθήκες. Οι φωτοβολίδες καμιά φορά έπεφταν, ακόμα αναμμένες, στο έδαφος. ήξεραν όμως πώς τις έριχναν, πάντα προς τη φορά του ανέμου, ώστε να φωτίζουν το αεροδρόμιο από πολύ ψηλά…….»
notia team
Ο συγγραφέας δεν έχει συμπληρώσει ακόμη το βιογραφικό του.
Δείτε όλα τα άρθρα από notia team
